Voor de eerste keer werd er van 6-9 maart 2003 in Rotterdam een Arabische Vrouwen festival georganiseerd. De organisator, het Tunesisch Forum Nederland, rekende vooraf op vijfhonderd bezoekers en is na afloop zeer te spreken over de duizend bezoekers, verspreid over de vier dagen. Het multiculturele festival rond kunst en cultuur had als doel het beeld van de Arabische vrouw in de Nederlandse samenleving te verbeteren. Het wilde een podium zijn voor Arabische en moslimvrouwen hun mening te geven over problemen op lokaal en nationaal niveau. Tevens werd het festival aangegrepen om moslimvrouwen de gelegenheid te bieden hun kunstzinnige en andere talenten te etaleren. Symbolisch koos de organisatie data voor dit festival, waarin de Internationale Vrouwendag van 8 maart was inbegrepen.
Als logo voor het publiciteitsmateriaal van het festival werd gekozen voor een schilderij van Afifa Al-Eiby, een Nederlandse kunstenares van Arabische afkomst. Bovendien werd op al het p.r.-materiaal melding gemaakt van de subsidiënten van het festival: het VSB-fonds, Rotterdam festivals, de RKS, Mama Cash, Stichting Bevordering van Volkskracht, Wereldmuseum Rotterdam en het NCDO.

Mevr. Wafaa Boubnad, voorzitter van het festival, opende op donderdag 6 maart het evenement. Zij dankte de samenwerkingspartners Wereldmuseum en Calypso en de hierboven genoemde subsidiënten voor hun prettige medewerking en ondersteuning.
Hierna kregen Stanley Bremer, directeur van het Wereldmuseum, en Mevr. Beatrijs Tolk het woord. De eerste ging kort in op de tentoonstelling van deze eerste avond. Mevr. Tolk, dagelijks bestuurder van de Centrumraad, zwaaide het initiatief alle lof toen en was blij met deze manifestatie van en door Arabische vrouwen.

Als eerste activiteit was er een tentoonstelling ingericht van twee bekende kunstenaressen, t.w. Afifa Al-Eiby en Omaima Hassan. De eerste schildert progressief-creatief, de laatste meer traditioneel met de nodige Arabische kalligrafie erin verwerkt. Beide kunstenaressen hebben duidelijk een andere achtergrond, maar boeiden het publiek vooral omdat ze de verschillende identiteiten in de Arabische wereld wisten te representeren. Voor de organisatoren was deze tentoonstelling een groot succes, omdat met deze expositie de acceptatie en respect voor de eigen keuze van mensen, ook in de Arabische wereld, werd benadrukt.

Na deze expositie was er een poëzie-ontmoeting van vijf dichteressen: Belkis Hassan, Fenus Faiq, Nisrin Al-Rubaiee, Rasha Khalil en Sally Al-Haani. Zij vertegenwoordigden twee generaties, nl. twee van hen groeiden op in een Arabisch land en schrijven hun gedichten in die taal, de overige drie werden in Nederland geboren en dichten in het Nederlands. Hoewel de poëzie en de taal niet dezelfde waren, was in alle gedichten de Oosterse sfeer waarneembaar. Alle gedichten ademden dromen uit over hun land daar en hun familie.
Op vrijdag 7 maart werd in het Wereldmuseum een traditionele Irakese klederdrachtenshow vertoond. Twaalf mannelijke en vrouwelijke modellen showden prachtige kledingstukken, welke diverse klassen, etnische en religieuze groeperingen uit Irak vertegenwoordigden.
Opvallend was het grote aantal professionele fotografen van Nederlandse media bij deze show. De klederdrachten haalden de Oriëntaalse sfeer van de ‘duizend en één nachten’ dichterbij.

Hierna werden in theater de Evenaar twee films vertoond van Arabische regisseuses. De eerste was van Carol Monsour uit Libanon en heette “100% asfalt”, gemaakt in 2002. De film laat Caïro zien en vooral de gevaren en valkuilen voor jonge kinderen in deze metropool.
De tweede film heette “Images of water and earth” (2001) van Hala Lotfy uit Egypte. De film verhaalt over Meit Damsis, een Egyptisch stadje met een kleine christelijke minderheid. In augustus komt er een grote stroom van christelijke pelgrims naar dit stadje en wordt het een soort heiligdom.

Zaterdag 8 maart startte met een tentoonstelling van vele vrouwenboeken, in het Arabisch of Nederlands. Er waren tientallen titels aanwezig, zowel belletrie als wetenschappelijke literatuur. De boeken handelden over de positie van de Arabische vrouw of waren door Arabische vrouwen geschreven of samengesteld.
Een aantal van de boeken gingen uitdrukkelijk over enkele taboes in de Arabische wereld, zoals de positie van de vrouw en sexualiteit. Bij deze laatste categorie moet zeker Nawal Al Sadaoui uit Egypte worden genoemd.

Dan volgde er een debat in theater de Evenaar over ‘de positie van de vrouw in de Islam’. De zaal was vol met Arabische en autochone vrouwen en mannen, ze vertegenwoordigden vele nationaliteiten en bewegingen en organisaties.
Heel centraal stonden de vaak stereotype beelden, die de Nederlandse media verspreiden over de positie van de vrouw in de Islam.
Onder voorzitterschap van Mevr. Inaam Al-Jazaïri debatteerden Dhr. Mohamed Shippih, onderzoeker Islamitische studies, Mevr. Omaima Nour, sociologe en Mevr. Mona de Koning, activiste in de Moslimgemeenschap van Den Haag daarover met elkaar.

Dhr. Shippih beet de spits af en ging terug naar de basisteksten van de Soenna, de Koran en de geschiedenis van de vrienden van de profeet Mohamed. Volgens hem moeten we daar naar de positie van de vrouw in de Islam zoeken en niet in de huidige positie in sommige Islamitische landen. Veertien eeuwen geleden heeft de Islam alle rechten aan de vrouw toegekend, vollledig gelijkwaardig aan die van de man. Veel landen zijn tegenwoordig ver van deze oorspronkelijke teksten afgedwaald.
Dit was ook het belangrijkste thema, dat Mevr. Omaima Nour aansneed in haar bijdrage. De moslims in het westen moeten naar de oorspronkelijke teksten van hun geloof terugkeren en op basis daarvan veel respect voor de vrouw en voor alle mensen uitdragen.
Mevr. De Koning sprak over de stereotyperingen van de moslimvrouw in de Nederlandse media. “Vrouwen zijn gelijkwaardig aan mannen!” volgens de profeet Mohamed, betoogde zij. Zij uitte vervolgens ook kritiek op de positie van de vrouw in het Westen. Volgens haar beschouwt het kapitalistische systeem de vrouw als een product, bijvoorbeeld in de reclame.
Vooral het aanwezige Nederlandse publiek reageerde na afloop enthousiast. Sommigen zeiden naar een hele andere Islam geluisterd te hebben dan er vaak via de media wordt gehoord of vertoond. De Arabische aanwezigen werd gevraagd kritisch naar hun eigen Islam te blijven kijken. Men constateerde dat er nog veel tijd nodig zal zijn om de positie van de vrouw daarin te verbeteren.

Ten slotte zondag 9 maart. Deze dag vond plaats in Calypso. Er waren opvallend veel kunstenaars en intelligentsia aanwezig naast de talrijke andere allochtonen en autochtonen. Eerst werden een zestal Arabische vrouwen tot hun eigen verrassing vergast op een waarderingscertificaat, vergezeld door bloemen. Een commissie van drie mensen (Wafaa Boubnad, Fadia Darraj en Khaled Chouket) wilde deze zes vrouwen, afkomstig uit verschillende landen en actief op sociale, economisch of kunstzinnige terreinen in Nederland in het zonnetje zetten voor hun bijdrage aan de ontwikkeling van de Arabische gemeenschap in de Nederlandse samenleving. Het betrof de volgende, veelzijdige vrouwen:
Inaam Al-Jazaïri en Bouchra Al-Hakim uit Irak, Nawal Al-Baz en Nihaal Rabbrani uit Palestinië, Omaima Nour uit Egypte en Mariyem Oublal uit Marokko. Naast verrast te zijn waren ze ook trots op deze publiekelijk uitgesproken waardering voor hun activiteiten en bijdragen.

Als slot van het festival was er een schitterend optreden van de grote en bekende zangeres Farida Mohammad Ali uit Irak, begeleid door het Iraqi Maqam Ensemble. Het was een gevoelig concert, haar songs riepen beelden op van veler geboorteland. De aanwezigen voelden een duidelijke band met hun (inter)nationale trots, die soms teksten van 1100 jaren geleden vertolkte uit de oude, rijke tijd van Irak. Veel mensen uit het publiek raakten ontroerd door haar mooie stem en teksten. Een schitterende afsluiting van een uiterst geslaagd festival.

Conclusie: De organisatie is erg tevreden over het verloop van dit festival. Er was erg veel publiek, de samenwerking met de partners was uitstekend, het was een echt multicultureel en multidisciplinair festival en er was publiek van zowel Arabische als Nederlandse zijde.
Het festival heeft verandering gebracht in de voorheen bestaande onbekendheid van sommige talenten. Het festival heeft een flinke stap in de goede richting gezet en wil het daarom niet laten bij deze eerste keer. Het festival moet een vervolg krijgen.

klik hier voor de foto's van dit festival..